Tin tức
Chỉ số phát triển con người 24/02/2010 10:08 am

Chỉ số phát triển con người ( Human Development Index - HDI) là chỉ số so sánh, định lượng về mức thu nhập, tỷ lệ biết chữ, tuổi thọ và một số nhân tố khác của các quốc gia trên thế giới. HDI giúp tạo ra một cái nhìn tổng quát về sự phát triển của một quốc gia. Chỉ số này được phát triển bởi một kinh tế gia người PakistanMahbub ul Haq vào năm 1990.

Quan điểm phát triển con người

Phát triển con người chính là, và phải là, sự phát triển mang tính nhân văn. Đó là sự phát triển vì con người, của con người và do con người.

Quan điểm phát triển con người nhằm mục tiêu mở rộng cơ hội lựa chọn cho người dân và tạo điều kiện để họ thực hiện sự lựa chọn đó (có nghĩa là sự tự do). Những lựa chọn quan trọng nhất là được sống lâu và khỏe mạnh, được học hành và có được một cuộc sống ấm no.

Năm đặc trưng của quan điểm phát triển con người là:

  1. Con người là trung tâm của sự phát triển.
  2. Người dân vừa là phương tiện vừa là mục tiêu của phát triển.
  3. Việc nâng cao vị thế của người dân(bao hàm cả sự hưởng thụ và cống hiến).
  4. Chú trọng việc tạo lập sự bình đẳng cho mọi người dân về mọi mặt: tôn giáo, dân tộc, giới tính, quốc tịch...
  5. Tạo cơ hội lựa chọn tốt nhất cho người dân về: kinh tế, chính trị, xã hội, văn hóa...
Cách tính HDI

HDI là một thước đo tổng quát về phát triển con người. Nó đo thành tựu trung bình của một quốc gia theo ba tiêu chí sau:

  1. Sức khỏe: Một cuộc sống dài lâu và khỏe mạnh, đo bằng tuổi thọ trung bình.
  2. Tri thức: Được đo bằng tỉ lệ số người lớn biết chữ và tỉ lệ nhập học các cấp giáo dục (tiểu học, trung học, đại học).
  3. Thu nhập: Mức sống đo bằng GDP bình quân đầu người.

HDI là số trung bình cộng của các số sau:

Chỉ số tuổi thọ trung bình
Chỉ số tuổi thọ trung bình = Tuổi thọ trung bình - 25
85 - 25
Chỉ số học vấn

2/3 tỉ lệ số người lớn biết chữ cộng với 1/3 số học sinh tuyển vào chia số học sinh trong cả nước.

Chỉ số GDP bình quân đầu người

(GDP tính theo phương pháp sức mua tương đương qui ra dollar Mỹ):

Chỉ số thu nhập đầu người = \frac{\log\left(GDP/ng\right) - \log\left(100\right)} {\log\left(40000\right) - \log\left(100\right)}
Chỉ số HDI của 10 nước đầu
  1. Iceland 0.968 ( Green Arrow Up Darker.svg 1)
  2. Na Uy 0.968 ( Red Arrow Down.svg 1)
  3. Úc 0.962 ( Straight Line Steady.svg)
  4. Canada 0.961 ( Green Arrow Up Darker.svg 2)
  5. Ireland 0.959 ( Red Arrow Down.svg 1)
  6. Flag of Sweden.svg Thụy Điển 0.956 ( Green Arrow Up Darker.svg 2)
  7. Thụy Sĩ 0.955 ( Green Arrow Up Darker.svg 2)
  8. Nhật Bản 0.953 ( Red Arrow Down.svg 1)
  9. Hà Lan 0.953 ( Green Arrow Up Darker.svg 1)
  10. Pháp 0.952 ( Green Arrow Up Darker.svg 6)

Nguồn: Human Development Reports, Liên hiệp quốc 2007

Vị trí số một về chỉ số phát triển con người qua các năm
vi.wikipedia.org